Ống gió panel PIR (pre-insulated duct) là giải pháp ống gió cách nhiệt sẵn giúp thi công nhanh, gọn và giảm công đoạn bọc ngoài. Tuy nhiên, để vận hành bền và nghiệm thu êm, cần hiểu rõ ưu – nhược điểm, tiêu chí chọn vật tư và quy trình kiểm tra độ kín.
Ống gió panel PU/PIR: ưu nhược điểm, tiêu chí chọn, thi công bích–keo, kiểm soát ngưng tụ, thử kín và TAB để nghiệm thu
1) Ống gió panel PU/PIR là gì?
Ống gió panel PU/PIR là ống gió được gia công từ tấm panel có lõi cách nhiệt (PU hoặc PIR) kẹp giữa lớp phủ bề mặt (thường là foil). Thay vì làm ống tôn rồi bọc cách nhiệt, panel cho phép tạo ống vừa dẫn gió vừa cách nhiệt sẵn, phù hợp nhiều tuyến ống lạnh, gió tươi và gió hồi cần hạn chế thất thoát nhiệt.
Ống gió panel PIR: ưu nhược & ứng dụng
2) PU và PIR khác nhau ở điểm nào?
PU thường có khả năng cách nhiệt tốt và phổ biến; PIR được ưa chuộng hơn trong nhiều dự án vì xu hướng cải thiện tính năng nhiệt và phản ứng với lửa so với PU. Dù vậy, lựa chọn còn phụ thuộc hệ panel cụ thể, chứng chỉ của nhà sản xuất và yêu cầu dự án về PCCC, môi trường và độ bền.
3) Ưu điểm nổi bật
Ưu điểm lớn nhất là thi công nhanh và gọn vì giảm công đoạn bọc cách nhiệt ngoài. Panel giúp hệ trần sạch, giảm bụi bông khoáng, thẩm mỹ tốt ở khu kỹ thuật. Tổn thất nhiệt thấp nếu mép dán kín, đồng thời giảm nguy cơ “quên bọc” hoặc bọc không đủ độ dày ở các góc cạnh.
4) Nhược điểm & rủi ro thường gặp
Rủi ro phổ biến là kín rò kém nếu gia công góc, keo dán và bích không chuẩn. Nếu lớp phủ foil bị rách, vapor barrier mất liên tục sẽ dễ ngưng tụ ở tuyến ống lạnh. Panel cũng nhạy với va đập tại vị trí thấp; sửa chữa không đúng cách có thể làm mất tính kín và thẩm mỹ. Ngoài trời, foil dễ lão hóa nếu không có lớp bảo vệ.
5) Ứng dụng phù hợp và không phù hợp
Ống panel thường phù hợp tuyến gió lạnh, gió tươi ở khách sạn, văn phòng, trung tâm thương mại, một số khu sạch và nhà xưởng cần tiến độ nhanh. Không nên dùng tùy tiện cho các tuyến xả nhiệt cao, hút khói cần EI nếu hệ panel không có chứng chỉ tương ứng, hoặc khu có nguy cơ va đập mạnh nếu không có bảo vệ cơ khí.
6) Thiết kế để ΔP thấp và giảm ồn
Dù là panel hay tôn, nguyên tắc khí động vẫn giữ nguyên: hạn chế cút gắt, ưu tiên cút bo, chuyển tiếp theo tỷ lệ 1:7–1:10 và chừa 3×D trước/sau thiết bị để tránh ồn tái sinh. Với panel, tránh tạo “gờ” bên trong tại mối nối vì gờ nhỏ cũng có thể tăng ΔP và phát tiếng rít ở vận tốc cao.
7) Gia công góc – mối nối: điểm quyết định độ kín
Góc gấp, nếp cắt và mối ghép là nơi dễ rò nhất. Cần tuân thủ đúng bộ dụng cụ cắt – gấp của hệ panel, dùng keo dán đúng loại, đúng lượng và đúng thời gian chờ. Bích nhôm/khung liên kết phải phẳng, không cong vênh; siết đều để keo ép kín, tránh tạo khe hở dạng “mao dẫn”.
8) Kiểm soát ngưng tụ: bảo vệ vapor barrier
Tuyến ống lạnh đòi hỏi vapor barrier liên tục. Tránh làm rách foil trong vận chuyển – treo lắp. Tại điểm treo, cửa thăm và xuyên tường, phải phục hồi lớp phủ bằng băng foil và keo đồng hệ. Nếu cần đi ngoài trời hoặc khu ẩm cao, nên có lớp jacket bảo vệ để chống UV và nước mưa làm hỏng bề mặt.
Ống gió panel PIR: ưu nhược & ứng dụng
9) Treo–đỡ & bảo vệ cơ khí
Tính nhịp treo theo tải thực tế; dùng đai treo có bề mặt tiếp xúc rộng để không “cắt” panel. Ở cao độ thấp, lắp thanh chắn hoặc bumper chống va. Với đoạn gần quạt/AHU, bố trí khớp nối mềm và đệm cách rung để tránh rung truyền làm hở mối dán theo thời gian.
10) Cửa thăm & bảo trì
Ống panel vẫn cần cửa thăm ở điểm đổi hướng, trước/sau van hoặc coil. Cửa thăm phải có gioăng kín và khung gia cường để không làm yếu tấm. Khi sửa chữa, không vá bằng vật tư “không đồng hệ”; cần dùng tấm vá và keo đúng chuẩn để duy trì kín rò và vapor barrier.
11) Thử kín và tiêu chí chấp nhận
Trước khi che khuất hoặc đóng trần, phải thử kín: soapy test mối nối – góc – bích; nếu yêu cầu, đo rò và chuẩn hóa rò/diện tích theo leakage class mục tiêu. Với panel, việc test sớm đặc biệt quan trọng vì sửa rò sau khi hoàn thiện trần dễ phá vỡ thẩm mỹ.
Ống gió panel PU/PIR là giải pháp mạnh khi bạn cần tiến độ nhanh và cách nhiệt sẵn, nhưng hiệu quả phụ thuộc lớn vào chất lượng gia công góc – mối nối, bảo vệ vapor barrier và thử kín trước khi che khuất. Thiết kế đúng khí động, thi công đúng hệ vật tư và hoàn thiện TAB đầy đủ sẽ giúp hệ vận hành êm, ΔP thấp và nghiệm thu nhanh.
