Trong quá trình vận hành hệ thống HVAC, việc cân bằng lưu lượng khí tại điểm cuối là vô cùng quan trọng. Thay vì phải leo lên trần để điều chỉnh các van trên đường ống chính, kỹ sư thường sử dụng các loại van gió tích hợp trực tiếp trên miệng gió. Hai loại phổ biến nhất là van OBD và van VCD.
1) Van điều tiết miệng gió OBD (Opposed Blade Damper)
Van OBD là loại van chuyên dụng nhất để lắp đặt phía sau các loại miệng gió (như miệng gió nan Z, miệng gió khuếch tán vuông).
– Cơ chế hoạt động: Các cánh van được thiết kế để chuyển động ngược chiều nhau (khi một cánh quay sang trái thì cánh bên cạnh quay sang phải).
– Ưu điểm:
Điều tiết mịn: Cơ chế cánh ngược giúp dòng khí đi qua được phân bổ đều hơn, tránh hiện tượng gió bị lệch sang một bên của miệng gió.
Dễ dàng điều chỉnh: Có thể điều chỉnh góc mở của cánh van ngay mặt trước của miệng gió bằng tua vít thông qua các khe nan.
– Ứng dụng: Lắp trực tiếp vào cổ miệng gió khuếch tán vuông (Square Diffuser) hoặc miệng gió Linear.
2) Van tiết lưu VCD (Volume Control Damper) dạng gắn miệng gió
Mặc dù VCD thường được biết đến là van lắp trên đường ống, nhưng phiên bản thu nhỏ hoặc dạng cánh gạt cũng thường được tích hợp vào hộp box gió của miệng gió.
– Cơ chế hoạt động: Các cánh van thường chuyển động song song với nhau.
– Đặc điểm: Cấu tạo đơn giản hơn OBD, thường được điều chỉnh bằng tay gạt hoặc vít hãm bên trong cổ miệng gió.
– Ứng dụng: Thường thấy ở các loại miệng gió tròn hoặc miệng gió sọt rác (Egg Crate) nơi yêu cầu điều chỉnh lưu lượng cơ bản mà không quá khắt khe về hướng gió.
3) So sánh sự khác biệt giữa OBD và VCD trên miệng gió
| Tiêu chí | Van OBD (Cánh ngược) | Van VCD (Cánh song song) |
|---|---|---|
| Dòng khí | Phân bổ đều trên bề mặt miệng gió | Dễ gây lệch gió về một phía |
| Cách điều chỉnh | Bằng vít xoay qua khe nan miệng gió | Bằng tay gạt bên trong hoặc bên cạnh |
| Độ ồn | Thấp (Do ít nhiễu loạn) | Trung bình |
| Giá thành | Cao hơn | Thấp hơn |
