Ống gió EI hầm xe là thành phần trọng yếu của hệ kiểm soát khói trong đường hầm đô thị. Mục tiêu: rút khói nhanh, giữ tầm nhìn, bảo vệ lối thoát nạn và không làm tăng ΔP hệ thống. Bài viết tóm lược thiết kế – thi công – nghiệm thu để “đỗ ngay lần đầu”.
Ống gió EI cho hầm xe: chọn mức EI, phối hợp jet fan & trục xả, tuyến ΔP thấp, damper–firestop đồng bộ, thử kín trước bọc và TAB PCCC theo kịch bản
1) Kiến trúc hệ và kịch bản hỏa hoạn
Thông gió hầm thường dùng longitudinal (jet fan thổi dọc), semi-transverse (hút qua trục xả) hoặc kết hợp. Ống EI kết nối trục xả khói, buồng quạt và các giếng kỹ thuật; phải duy trì EI60–EI120 tùy yêu cầu và hoạt động ổn định khi nhiệt tăng cao.
2) Chọn mức EI & giải pháp cấu tạo
Chọn giữa ống EI cấu kiện (tấm khoáng/cementitious/đa lớp) hoặc bọc chống cháy quanh ống thép (fire wrap, rockwool board + áo phủ/intumescent). Thi công phải theo catalog hệ (độ dày, lớp phủ, đai, mí), không “trộn hệ” giữa các hãng.
Ống gió EI hầm xe: thiết kế, EI & nghiệm thu
3) Tuyến ống ΔP thấp & khí động
Giữ tuyến ngắn – ít cút gắt, ưu tiên cút bo, chuyển tiếp 1:7–1:10. Trước/sau quạt, damper, silencer chừa 3×D để trường dòng ổn định. Ở tuyến dài, cân đối vận tốc để nền ồn thấp, quạt làm việc gần BEP và ΔP tổng nhỏ.
4) Kín rò & thử kín trước khi bọc EI
Rò rỉ làm giảm năng lực hút khói và tăng kWh. Dán gioăng EPDM liên tục ở bích, trám mastic HVAC tại seam/đầu rive; thử kín áp dương/âm và chuẩn hóa rò/diện tích trước khi bọc. Chỉ bọc khi đạt leakage class mục tiêu.
5) Jet fan, trục xả & phân luồng khói
Jet fan điều hướng khói dọc hầm về trục xả EI nối quạt hút chịu nhiệt. Trục xả cần ống EI kín rò, phụ kiện silencer chịu nhiệt ở đoạn thẳng để nền ồn thấp khi vận hành thường ngày. Miệng hút phân tán theo zoning (khoảng cách/độ cao) để giảm vùng tù khí.
6) Make-up air & điểm portal
Make-up air đến từ cửa hầm (portal) hoặc giếng cấp bù. Tránh short-circuit (khói quay lại đầu cấp bù). Tại portal, lắp backdraft damper chống gió ngược và bố trí hood kín nước; nếu xả mái, dùng roof curb, flashing/counter-flashing và drip edge.
7) Damper khói, firestop & đồng bộ hệ
Fire/smoke damper đặt tại ranh zone/xuyên tường, có end-switch phản hồi. Ống đi xuyên tường/sàn phải firestop đúng hệ (rockwool + intumescent hoặc mortar) khớp tiết diện + lớp bọc. Tuyệt đối không “trộn hệ” vật tư.
8) VSD, duty/standby & SCADA
Quạt hút khói cấu hình duty/standby, điều khiển VSD theo kịch bản SCADA: chế độ thường (thông gió) và cháy (hút khói). Tránh đặt cảm biến áp ngay sau cút/nguồn rung; có thể dùng lọc tín hiệu để ổn định điều khiển.
9) Bảo vệ ngoài trời & ăn mòn
Đoạn ngoài trời cần jacket (aluminum/inox/PVC UV), mối ghép hướng úp xuống; chọn vật liệu/ốc siết phù hợp cấp ăn mòn khu vực. Bố trí dốc 1–2% và drip edge để nước không đọng trên lớp bọc/sơn.
10) Treo–đỡ chịu lửa, tải gió & giãn nở
Hệ bọc tăng tải; tăng mật độ treo, dùng đai/thanh thép, giằng chống gió cho tuyến cao. Tổ chức điểm cố định – điểm trượt để bù giãn nở nhiệt. Tại ty treo xuyên lớp bọc, lắp áo che và phục hồi EI quanh lỗ xuyên.
Ống gió EI hầm xe: thiết kế, EI & nghiệm thu
11) Kiểm soát ồn & rung
Dùng silencer chịu nhiệt/khả rửa đặt trên đoạn thẳng, giữ 3×D với cút/van. Tại quạt, lắp khớp nối mềm và bệ giảm chấn. Quản lý vận tốc ở miệng hút/xả để nền ồn thấp trong giờ khai thác.
12) Lỗi thường gặp & cách khắc phục
Không thử kín trước bọc → ΔP cao: test & sửa rò sớm. Trộn hệ bọc/firestop → mất EI: dùng một hệ đồng bộ. Thiếu make-up → hút yếu: bổ sung louver/giếng cấp bù. Cút gắt liên tiếp → ồn: đổi cút bo, thêm đoạn thẳng. Portal không có backdraft → gió ngược: lắp van và chỉnh hướng xả.
Để ống gió EI hầm xe đạt chuẩn và bàn giao nhanh, hãy chọn mức EI phù hợp, tổ chức tuyến ΔP thấp – kín rò, phối hợp jet fan + trục xả thông minh, thi công damper – firestop đúng hệ, bảo vệ tốt ngoài trời và hoàn tất TAB PCCC theo kịch bản vận hành thực tế.
