Cửa thăm ống gió là chi tiết nhỏ nhưng quyết định khả năng vệ sinh và bảo trì. Làm sai cửa thăm thường gây rò liên tục, tăng ΔP và làm TAB khó đạt, nhất là ở tuyến áp cao hoặc tuyến EI. Cửa thăm ống gió HVAC: đặt vị trí đúng, chọn kích thước hợp lý, gioăng – khóa kín rò, áp dụng cho ống thường, ống panel và ống EI
1) Khi nào bắt buộc phải có cửa thăm?
Cửa thăm nên có ở các vị trí cần thao tác định kỳ: trước/sau van gió, trước/sau coil và lọc, gần silencer, tại điểm đổi hướng, tại đoạn có nguy cơ bám bụi hoặc bám dầu, và tại nơi cần kiểm tra bên trong để nghiệm thu. Với tuyến dài, cửa thăm giúp vệ sinh theo phân đoạn, tránh phải tháo toàn tuyến.
Cửa thăm ống gió: vị trí, kích thước, chống rò
2) Vị trí đặt cửa thăm để vừa “dễ mở” vừa “đỡ rò”
Ưu tiên đặt cửa thăm trên mặt ống dễ tiếp cận, có khoảng trống thao tác. Tránh đặt ở vùng có xoáy mạnh ngay sau cút gắt hoặc ngay sát quạt, vì áp dao động làm cửa thăm dễ rò nếu gioăng không ép đều. Nếu bắt buộc, cần tăng chất lượng gioăng và khóa, đồng thời kiểm soapy test kỹ hơn.
3) Kích thước cửa thăm nên hiểu theo mục đích thao tác
Nếu mục đích là kiểm tra nhanh, cửa có thể nhỏ. Nếu mục đích là vệ sinh, thao tác dụng cụ hoặc thay linh kiện, cửa phải đủ lớn để tay và dụng cụ lọt vào, đồng thời mép gia cường đủ cứng để nắp không bị cong. Kích thước quá nhỏ khiến vệ sinh không hiệu quả; quá lớn mà không gia cường sẽ làm mép ống yếu và dễ rung.
4) Gioăng và khóa: hai thứ quyết định “kín rò”
Gioăng phải liên tục, chịu được môi trường nhiệt/ẩm của tuyến. Khóa phải đủ lực ép đều lên gioăng, tránh ép lệch một bên. Lỗi hay gặp là gioăng đứt mạch ở góc, hoặc nắp cong làm gioăng không ép đều, dẫn tới rò cục bộ.
5) Gia cường khung cửa: tránh cong nắp và rung
Khung cửa cần có gân hoặc mép tăng cứng để nắp không bị uốn theo thời gian. Với ống lớn hoặc áp cao, nên tăng số điểm khóa để phân bố lực ép. Nếu cửa đặt gần nguồn rung, cần kiểm tra siết định kỳ để tránh lỏng khóa.
6) Cửa thăm trên ống panel: đừng làm rách vapor barrier
Với panel, mục tiêu là không phá lớp foil kín hơi. Khi cắt mở cửa, phải dùng khung đúng hệ, dán keo và băng foil phục hồi vapor barrier 360°. Nếu vá sai vật tư, khu vực cửa thăm dễ ngưng tụ hoặc rò theo thời gian.
7) Cửa thăm trên ống EI: phải đồng bộ EI
Ống EI hoặc tuyến bọc EI yêu cầu cửa thăm có giải pháp đồng bộ, không được tạo “lỗ hổng EI”. Cửa thăm EI thường cần panel chịu lửa và gioăng phù hợp, đồng thời phải thi công theo chi tiết hệ đã chứng nhận. Không trộn hệ giữa các hãng.
Cửa thăm ống gió: vị trí, kích thước, chống rò
8) Kiểm tra rò tại cửa thăm: soapy test là bắt buộc
Sau lắp cửa thăm, chạy thử ở áp làm việc và thực hiện soapy test quanh viền nắp. Nếu rò, kiểm tra lại độ phẳng nắp, vị trí khóa và tình trạng gioăng. Không nên “trét keo bên ngoài” để chữa cháy vì sẽ làm cửa thăm mất công năng.
9) Nghiệm thu và hồ sơ bàn giao cho bảo trì
Hồ sơ nên ghi vị trí cửa thăm trên shopdrawing/hoàn công, ảnh hiện trường, và hướng dẫn cách mở – đóng đúng lực. Với tuyến EI, kèm chứng chỉ và chi tiết điển hình. Điều này giúp đội vận hành không phá hỏng gioăng hoặc lớp bọc khi bảo trì.
Cửa thăm ống gió là “điểm chạm” của bảo trì. Đặt đúng vị trí, chọn đúng kích thước, làm khung cứng, gioăng liên tục và khóa ép đều sẽ giúp hệ vừa dễ vệ sinh vừa không rò, TAB nhanh và vận hành ổn định.
