Một hệ thống đường ống gió HVAC dù được tính toán kích thước tiết diện trên phần mềm kỹ lưỡng đến mấy thì khi dry-run thực tế ngoài hiện trường vẫn luôn gặp hiện tượng mất cân bằng lưu lượng. Gió thường có xu hướng thoát ra mạnh ở dải miệng gió gần quạt và yếu dần, thậm chí không có gió ở các miệng khuếch tán cuối tuyến. Để giải quyết bài toán phân phối đều luồng khí, các kỹ sư bắt buộc phải sử dụng một phụ kiện điều tiết chuyên dụng gọi là van VCD. Vậy van VCD là gì và dùng để cân gió thế nào để toàn hệ thống vận hành ổn định, không ồn khí động học?
1) Định nghĩa van VCD là gì và cấu tạo cơ khí điều khiển nan cánh
Van VCD (viết tắt của Volume Control Damper) là dòng van điều tiết lưu lượng gió được lắp đặt trực tiếp trên các phân đoạn ống gió thẳng trục chính hoặc các đường ống nhánh đi vào phòng. Cấu tạo cơ khí của van bao gồm phần thân vỏ bọc bằng tôn mạ kẽm hoặc inox, phía trong bố trí các lá van dập gân tăng cứng xếp song song hoặc đối lưu. Các lá van này được liên kết chung với một trục quay cơ học, dẫn động ra phía ngoài bằng hệ thống tay gạt khóa định vị hoặc motor điện tự động, cho phép kỹ thuật viên dễ dàng thay đổi góc mở của lá van từ 0 đến 90 độ.
VCD là gì và dùng để cân gió thế nào trong hệ HVAC?
2) Nguyên lý cân bằng hệ thống thông gió bằng van điều tiết VCD nhánh
Quy trình dùng van VCD để cân gió (Air Balancing) được thực hiện dựa trên nguyên lý thay đổi trở lực dòng khí. Tại các nhánh ống gió nằm sát buồng quạt AHU nơi có áp suất tĩnh và lưu lượng quá cao, kỹ sư sẽ gạt tay điều khiển để khép bớt lá van VCD lại (ví dụ mở góc 30 độ). Việc thu hẹp dải tiết diện này sẽ chủ động tạo ra một lực tổn thất áp suất cục bộ nhân tạo, ép dòng gió phải đổi hướng hành trình, chạy tiếp về phía các nhánh ống gió ở xa hơn. Quá trình tinh chỉnh này được làm cuốn chiếu dọc tuyến cho đến khi lưu lượng tại mọi miệng gió đạt mức đồng đều bám sát thiết kế.
3) Phân biệt van VCD tay gạt cơ học và van VCD điều khiển bằng motor điện
Dựa trên phương thức vận hành, xưởng gia công Trường Thành phân chia sản phẩm thành hai loại cơ bản. Van VCD tay gạt (Manual Damper) là dòng van cơ học truyền thống, sử dụng tay gạt bằng thép và ốc hãm định vị cánh van, thường được lắp ở các vị trí trần hở hoặc điểm dễ tiếp cận bằng tay. Van VCD gắn motor điện (Motorized Damper) sử dụng bộ truyền động điện (Actuator) nhận tín hiệu điều khiển dòng 4-20mA từ cảm biến áp suất tĩnh hoặc hệ thống quản lý tòa nhà BMS, tự động thay đổi góc mở lá van linh hoạt bám sát theo nhu cầu tải lạnh thực tế của từng khu vực.
VCD là gì và dùng để cân gió thế nào trong hệ HVAC?
4) Hiện tượng rít tiếng ồn khí động học tại miệng van và cách phòng tránh
Một lỗi kỹ thuật rất phổ biến khi thợ lắp đặt thực hiện khép van VCD quá sâu là phát sinh tiếng rít gió u u u truyền qua vách trần thạch cao phòng làm việc. Nguyên nhân là do khi lá van đóng quá khít, vận tốc dòng khí đi qua khe hở hẹp bị đẩy lên cực cao, tạo ra các xoáy lốc âm thanh động học lớn. Để phòng tránh hiện tượng này, ngay từ khâu bóc tách thiết kế thiết kế, kỹ sư cần tính toán chia đều trở lực sang nhiều cấp van (van trục chính khép một chút, van nhánh khép một chút) kết hợp lắp bọc hộp tiêu âm ống gió ở đoạn sau van để triệt tiêu dải âm tần rít gió.
5) Checklist đo đạc nghiệm thu thông số van VCD trong quy trình TAB
Khi tiến hành nghiệm thu công tác cân chỉnh gió hệ thống MEP, biên bản TAB bắt buộc phải ghi nhận rõ trạng thái hoạt động thực tế của hệ van VCD. Checklist đo đạc bao gồm: Ghi chú vị trí mã số van trên bản vẽ shopdrawing, góc mở tay gạt cuối cùng sau khi cân chỉnh xong (được đánh dấu sơn định vị để tránh người lạ tự ý xoay tay van làm mất cân bằng gió), chỉ số vận tốc gió trước và sau van, và đảm bảo phần vít khóa tay gạt được siết chặt chẽ không bị lỏng lẻo phát sinh tiếng rung rè cơ học khi quạt chạy rung lắc.
Liên hệ Trường Thành để nhận thông số kỹ thuật chi tiết và đặt gia công các loại van gió VCD vuông, tròn đạt chuẩn độ kín với đơn giá tốt nhất!
