Vì sao thang máng cáp nhà xưởng bị võng?

1. Thang máng cáp bị võng là gì?

Thang máng cáp bị võng là hiện tượng thân tuyến bị cong xuống dưới tác động của trọng lượng bản thân, dây cáp và các tải trọng phát sinh trong quá trình sử dụng.

Một độ võng nhỏ có thể xuất hiện trên các đoạn tuyến dài. Tuy nhiên, nếu thân máng cong rõ, đáy máng biến dạng, thành máng bị xòe hoặc mối nối lệch nhau thì hệ thống cần được kiểm tra.

Tình trạng này thường rõ nhất tại đoạn giữa hai giá đỡ, gần vị trí chuyển hướng hoặc nơi tập trung nhiều dây cáp có tiết diện lớn.

Lưu ý: Không nên chỉ quan sát một đoạn riêng lẻ. Cần kiểm tra đồng thời tải trọng dây cáp, khoảng cách giá đỡ, phụ kiện nối và kết cấu treo của toàn tuyến.

2. Dấu hiệu nhận biết thang máng cáp đang bị võng

➤ Thân thang hoặc máng cong xuống rõ rệt giữa hai giá đỡ.

➤ Hai đoạn máng bị lệch tại vị trí nối.

➤ Thành máng bị xòe hoặc đáy máng bị biến dạng.

➤ Thanh ngang của thang cáp bị cong.

➤ Bulông, vít hoặc bản nối thường xuyên bị lỏng.

➤ Giá treo bị nghiêng hoặc thanh ren bị lệch.

➤ Dây cáp tập trung dồn về một phía.

➤ Nắp máng không còn khớp với thân máng.

➤ Tuyến rung khi máy móc hoặc thiết bị gần đó hoạt động.

➤ Cáp bị ép sát vào cạnh máng hoặc vị trí chuyển hướng.

3. Thang máng cáp bị quá tải

Quá tải là nguyên nhân phổ biến khiến thân thang máng cáp bị võng. Hệ thống ban đầu có thể được thiết kế cho một số lượng dây nhất định, nhưng sau nhiều lần mở rộng, lượng cáp thực tế tăng đáng kể.

Cáp động lực tiết diện lớn có trọng lượng cao. Khi nhiều tuyến cáp được đặt tập trung trên một đoạn, tải trọng phân bố có thể vượt khả năng chịu lực của máng và hệ giá đỡ.

Ngoài trọng lượng cáp, kỹ thuật viên đôi khi còn đặt tạm dụng cụ, vật tư hoặc di chuyển trên thang máng cáp trong quá trình bảo trì. Những tải trọng không được tính toán này có thể làm thân máng biến dạng.

Dấu hiệu quá tải

➤ Máng gần như không còn khoảng trống dự phòng.

➤ Nhiều lớp cáp xếp chồng lên nhau.

➤ Độ võng tăng sau mỗi lần bổ sung dây.

➤ Thân máng bị cong nhưng giá đỡ vẫn còn chắc chắn.

➤ Đoạn chứa cáp động lực lớn võng nhiều hơn các đoạn khác.

4. Khoảng cách giá đỡ quá lớn

Giá đỡ có nhiệm vụ truyền trọng lượng của thang máng cáp và dây dẫn sang kết cấu công trình. Khi khoảng cách giữa các giá quá lớn, mô men uốn tại giữa nhịp tăng và làm thân máng võng xuống.

Tình trạng này thường xảy ra khi thi công tiết kiệm số lượng giá đỡ, phải tránh kết cấu nhà xưởng hoặc không bố trí thêm giá tại vị trí chuyển hướng.

Các đoạn co, tê, chữ thập và côn thu cũng cần được đỡ phù hợp. Nếu phụ kiện nặng chỉ được treo bằng hai đoạn tuyến liền kề, mối nối rất dễ bị lệch.

Những vị trí cần kiểm tra

➤ Đoạn giữa hai giá treo.

➤ Vị trí co lên, co xuống và co ngang.

➤ Vị trí lắp tê hoặc chữ thập.

➤ Điểm nối giữa hai đoạn thang máng cáp.

➤ Đoạn chuyển từ tuyến ngang sang tuyến đứng.

5. Độ dày vật liệu không phù hợp

Thang máng cáp có chiều rộng lớn nhưng sử dụng vật liệu quá mỏng sẽ có độ cứng thấp. Khi mang tải, đáy máng dễ cong và thành máng có thể bị xòe.

Độ dày cần được lựa chọn theo chiều rộng, chiều cao thành, khoảng cách giá đỡ, tải trọng cáp và môi trường lắp đặt.

Việc chỉ lựa chọn độ dày theo giá thành có thể làm chi phí ban đầu giảm nhưng phát sinh chi phí gia cố hoặc thay thế sau khi đưa vào sử dụng.

6. Hệ treo và giá đỡ không đủ độ cứng

Ngay cả khi thân máng đủ khả năng chịu tải, hệ thống vẫn có thể võng nếu thanh ren, giá chữ U, thanh chống hoặc điểm neo không đủ chắc chắn.

Thanh ren quá nhỏ có thể bị cong hoặc rung. Giá đỡ không được gia cường có thể võng theo tải. Điểm neo vào trần, dầm hoặc kết cấu thép bị lỏng còn làm toàn bộ tuyến nghiêng xuống.

Đối với tuyến rộng hoặc chứa nhiều cáp, giá đỡ cần có khả năng chịu tải phù hợp và được lắp cân bằng.

7. Mối nối và phụ kiện liên kết bị lỏng

Bản nối giúp liên kết các đoạn thang máng cáp thành một tuyến liên tục. Nếu số lượng bulông không đủ, bản nối quá ngắn hoặc bulông bị lỏng, hai đầu máng có thể lệch nhau.

Tải trọng khi đó không được truyền đều qua mối nối. Mép máng dễ cong, nắp máng không khớp và dây cáp có thể tiếp xúc với cạnh sắc.

Rung động trong nhà xưởng cũng có thể làm liên kết lỏng dần nếu hệ thống không được kiểm tra định kỳ.

8. Ăn mòn làm giảm khả năng chịu lực

Thang máng cáp đặt ngoài trời, trong khu vực ẩm hoặc môi trường có hóa chất có thể bị ăn mòn.

Khi lớp bảo vệ bề mặt xuống cấp, vật liệu dần mỏng đi và mất khả năng chịu lực. Các vị trí mép cắt, lỗ bulông, mối nối và điểm đọng nước thường bị ảnh hưởng trước.

Bề mặt gỉ nhẹ có thể chưa làm tuyến võng ngay, nhưng ăn mòn kéo dài sẽ làm hệ thống biến dạng khi mang tải.

9. Bảng nhận biết nguyên nhân thang máng cáp bị võng

10. Câu hỏi thường gặp