Ống gió chống cháy là loại ống gió được thiết kế nhằm duy trì khả năng dẫn khói, khí nóng hoặc không khí trong điều kiện xảy ra cháy trong một khoảng thời gian nhất định. Khác với ống gió thông thường chỉ phục vụ cấp khí và thông gió, ống gió chống cháy phải bảo đảm khả năng chịu nhiệt, hạn chế biến dạng và duy trì chức năng khi nhiệt độ môi trường tăng cao.
Trong các công trình công nghiệp, nhà xưởng lớn, tầng hầm, khu vực kỹ thuật hoặc hệ thống hút khói, đường ống có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát khói và hỗ trợ thoát nạn khi xảy ra sự cố.
Việc lựa chọn vật liệu, cấu tạo lớp bảo vệ, độ dày thép, phương án treo đỡ và xử lý mối nối ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hoạt động của hệ thống trong điều kiện cháy.
1. Ống gió chống cháy là gì?
Ống gió chống cháy là hệ thống đường ống được thiết kế để chịu tác động của nhiệt độ cao trong một khoảng thời gian xác định mà vẫn duy trì chức năng dẫn khí hoặc ngăn truyền nhiệt.
Tùy mục đích sử dụng, ống gió chống cháy có thể dùng cho:
➤ Hệ thống hút khói khi cháy.
➤ Hệ thống tăng áp cầu thang.
➤ Hệ thống thông gió tầng hầm.
➤ Khu vực kỹ thuật cần duy trì thông gió khi có sự cố.
➤ Nhà máy có yêu cầu kiểm soát cháy lan.
➤ Công trình có hệ thống phòng cháy chữa cháy phức tạp.
Khả năng chống cháy của ống thường được đánh giá dựa trên thời gian duy trì chức năng trong điều kiện nhiệt độ cao.
Lưu ý: Ống gió thông thường được bọc thêm vật liệu bên ngoài chưa chắc trở thành hệ thống chống cháy đạt yêu cầu. Cấu tạo phải được thiết kế đồng bộ giữa thân ống, lớp bảo vệ, liên kết và giá treo.
2. Các yêu cầu chính của ống gió chống cháy
Một hệ thống ống gió chống cháy cần đáp ứng nhiều yêu cầu hơn so với ống gió thông thường.
Các yêu cầu quan trọng gồm:
➤ Duy trì khả năng dẫn khói hoặc khí trong thời gian yêu cầu.
➤ Hạn chế biến dạng khi nhiệt độ tăng cao.
➤ Hạn chế truyền nhiệt sang khu vực xung quanh.
➤ Duy trì độ kín của mối nối.
➤ Có kết cấu treo đỡ phù hợp.
➤ Đáp ứng yêu cầu nghiệm thu của công trình.
➤ Phù hợp với vị trí lắp đặt thực tế.
Các yêu cầu này cần được xem xét ngay từ giai đoạn thiết kế, không nên xử lý bổ sung sau khi hệ thống đã hoàn thiện.
3. Cấu tạo cơ bản của ống gió chống cháy
Một hệ thống ống gió chống cháy thường gồm nhiều lớp:
➤ Lớp thân ống bằng thép hoặc vật liệu chịu nhiệt.
➤ Lớp vật liệu chống cháy bao quanh.
➤ Lớp bảo vệ bên ngoài.
➤ Hệ khung gia cường.
➤ Mặt bích và liên kết đặc biệt.
➤ Giá treo chịu nhiệt.
➤ Cửa kiểm tra phù hợp với yêu cầu chống cháy.
Từng lớp có nhiệm vụ riêng. Ví dụ, thân ống duy trì hình dạng, trong khi lớp bảo vệ giúp giảm tác động nhiệt lên kết cấu.
4. Các loại vật liệu chống cháy cho ống gió
Vật liệu dạng tấm chống cháy
Các tấm chống cháy được lắp bao quanh thân ống để tạo thành lớp bảo vệ nhiệt.
Ưu điểm:
➤ Tạo lớp bảo vệ đồng đều.
➤ Có thể thi công theo hình dạng tuyến ống.
➤ Phù hợp với nhiều dạng tiết diện.
Vật liệu phun chống cháy
Được phủ trực tiếp lên bề mặt hoặc kết cấu cần bảo vệ.
Ưu điểm:
➤ Phù hợp với vị trí phức tạp.
➤ Có thể xử lý các khu vực khó bọc.
Bông khoáng chống cháy
Được sử dụng phổ biến nhờ khả năng chịu nhiệt và cách nhiệt.
Cần chú ý:
➤ Độ dày lớp bảo vệ.
➤ Phương pháp cố định.
➤ Lớp phủ bảo vệ bên ngoài.
Sai lầm thường gặp: Chọn vật liệu chỉ dựa trên khả năng chịu nhiệt mà không kiểm tra hệ thống hoàn chỉnh gồm vật liệu, chiều dày, cách lắp đặt và yêu cầu thời gian chống cháy.
5. Ống gió hút khói chống cháy có vai trò gì?
Trong trường hợp cháy, khói thường là nguyên nhân gây nguy hiểm lớn do làm giảm tầm nhìn và ảnh hưởng đến khả năng thoát nạn.
Hệ thống ống gió hút khói giúp:
➤ Thu gom khói khỏi khu vực cháy.
➤ Hạn chế khói lan sang khu vực khác.
➤ Hỗ trợ lực lượng cứu hộ tiếp cận.
➤ Duy trì điều kiện an toàn trong thời gian nhất định.
➤ Kết nối với quạt hút khói chuyên dụng.
Đường ống hút khói phải được thiết kế đồng bộ với quạt, cửa hút, van và hệ thống điều khiển.
6. Độ kín của ống gió chống cháy quan trọng như thế nào?
Trong điều kiện cháy, khói và khí nóng có thể lan truyền qua các khe hở nhỏ. Vì vậy, mối nối của hệ thống cần được xử lý phù hợp.
Các vị trí cần kiểm tra:
➤ Mặt bích giữa các đoạn ống.
➤ Góc nối và bulông liên kết.
➤ Cửa thăm.
➤ Điểm xuyên tường, xuyên sàn.
➤ Khu vực kết nối với quạt.
➤ Vị trí chuyển tiếp vật liệu.
Mối nối không phù hợp có thể làm mất tác dụng của cả hệ thống dù vật liệu chống cháy được lựa chọn đúng.
7. Giá treo ống gió chống cháy có gì khác?
Ống gió chống cháy thường có trọng lượng lớn hơn do bổ sung lớp bảo vệ. Vì vậy, hệ treo phải được tính toán lại thay vì sử dụng giá treo thông thường.
Cần xem xét:
➤ Trọng lượng bản thân ống.
➤ Trọng lượng lớp chống cháy.
➤ Khoảng cách giữa các điểm treo.
➤ Khả năng chịu lực của kết cấu.
➤ Khả năng duy trì ổn định khi nhiệt độ cao.
➤ Liên kết giữa ty treo và kết cấu công trình.
Lưu ý: Một hệ thống ống gió chống cháy không chỉ gồm vật liệu bọc ngoài. Hệ treo và liên kết cũng là một phần quan trọng trong khả năng duy trì chức năng khi xảy ra cháy.
8. Các vị trí cần đặc biệt lưu ý khi thi công
Một số khu vực thường phát sinh lỗi trong quá trình lắp đặt:
➤ Vị trí xuyên tường, xuyên sàn.
➤ Vị trí thay đổi cao độ.
➤ Điểm kết nối giữa các vật liệu khác nhau.
➤ Khu vực gần quạt hút khói.
➤ Cửa thăm và cửa kiểm tra.
➤ Góc chuyển hướng nhiều lần.
➤ Khu vực có không gian thi công hạn chế.
Các vị trí này cần được kiểm tra kỹ trước khi hoàn thiện trần hoặc che kín kết cấu.
9. So sánh ống gió thường và ống gió chống cháy
| Tiêu chí | Ống gió thông thường | Ống gió chống cháy |
|---|---|---|
| Mục đích | Cấp, hút và tuần hoàn khí | Duy trì chức năng trong điều kiện cháy |
| Cấu tạo | Thân ống và phụ kiện | Thân ống + lớp bảo vệ chống cháy |
| Yêu cầu vật liệu | Theo môi trường khí | Theo yêu cầu chịu nhiệt |
| Giá treo | Theo tải trọng thông thường | Cần tính tải trọng lớn hơn |
| Kiểm tra | Độ kín, lưu lượng | Độ kín, khả năng duy trì chức năng |
10. Những lỗi thường gặp khi thi công ống gió chống cháy
| Lỗi | Ảnh hưởng | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Sai vật liệu bảo vệ | Không đạt yêu cầu chống cháy | Kiểm tra lại hệ vật liệu |
| Lớp chống cháy bị hở | Giảm khả năng cách nhiệt | Xử lý kín toàn bộ vị trí nối |
| Giá treo không đủ tải | Biến dạng hoặc mất ổn định | Tính lại hệ treo |
| Xuyên tường không xử lý | Khói lan truyền qua khe hở | Bổ sung giải pháp bịt kín |
| Thi công sau hoàn thiện | Khó kiểm tra và sửa chữa | Lập kế hoạch thi công từ đầu |
11. Quy trình thi công ống gió chống cháy
➤ Kiểm tra bản vẽ và yêu cầu kỹ thuật.
➤ Lựa chọn vật liệu phù hợp.
➤ Gia công thân ống theo kích thước thiết kế.
➤ Lắp đặt tuyến ống và phụ kiện.
➤ Kiểm tra mối nối và độ kín.
➤ Thi công lớp bảo vệ chống cháy.
➤ Kiểm tra vị trí xuyên tường, xuyên sàn.
➤ Nghiệm thu hệ thống theo yêu cầu công trình.
12. Câu hỏi thường gặp
Ống gió chống cháy có cần bảo trì không?
Có. Cần kiểm tra tình trạng lớp bảo vệ, mối nối, giá treo và các vị trí có nguy cơ hư hỏng trong quá trình sử dụng.
Có thể bọc chống cháy cho ống gió thường sau khi lắp không?
Có thể trong một số trường hợp, nhưng cần đánh giá lại cấu tạo, tải trọng và khả năng đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.
Ống hút khói có bắt buộc phải dùng ống chống cháy không?
Việc lựa chọn phụ thuộc vào thiết kế hệ thống phòng cháy chữa cháy và yêu cầu của từng công trình.
Kết luận: Ống gió chống cháy là một phần quan trọng trong hệ thống kiểm soát khói và an toàn công trình. Để đạt hiệu quả, cần thiết kế đồng bộ từ thân ống, vật liệu bảo vệ, mối nối, giá treo đến các vị trí xuyên tường và phụ kiện đi kèm. Thi công đúng kỹ thuật giúp hệ thống duy trì chức năng trong điều kiện nhiệt độ cao và đáp ứng yêu cầu an toàn của nhà máy.
CẦN GIA CÔNG VÀ THI CÔNG ỐNG GIÓ CHỐNG CHÁY, ỐNG GIÓ HÚT KHÓI CHO NHÀ XƯỞNG VÀ CÔNG TRÌNH CÔNG NGHIỆP? LIÊN HỆ TRƯỜNG THÀNH ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN GIẢI PHÁP PHÙ HỢP.
Liên hệ Trường Thành để được tư vấn thiết kế, gia công và lắp đặt hệ thống ống gió công nghiệp
CÔNG TY CỔ PHẦN CƠ NHIỆT TRƯỜNG THÀNH
Hotline: 0862 070 294 – 0966 500 694
Email: conhiettruongthanh@gmail.com – thangduongduy@gmail.com
Trụ sở: Số 42, đường Đại Nải, phường Nông Trang, tỉnh Phú Thọ.
Nhà máy 1: Lô 31, đường Nguyễn Du kéo dài, phường Việt Trì, tỉnh Phú Thọ (gần nút giao IC7).
Nhà máy 2: Lô 2, KCN Thụy Vân, phường Nông Trang, tỉnh Phú Thọ.
