BOQ ống gió và khối lượng thi công thực tế rất hiếm khi trùng khít tuyệt đối, đặc biệt ở các dự án có hệ HVAC phức tạp, nhiều tuyến giao cắt và nhiều hạng mục phụ kiện đi kèm. Đây là tình huống khiến không ít chủ đầu tư, tổng thầu và nhà thầu MEP gặp áp lực khi bước từ giai đoạn dự toán sang thi công thực tế. Nếu không nhìn đúng nguyên nhân, phần chênh lệch này rất dễ bị hiểu lầm là do bóc tách sai hoặc do nhà thầu phát sinh thêm không cần thiết. Trên thực tế, chênh lệch giữa BOQ và khối lượng triển khai thường đến từ cách đọc bản vẽ, mức độ chi tiết của hồ sơ, phạm vi công việc và điều kiện hiện trường. Với Trường Thành, việc làm rõ những điểm này từ sớm là cách quan trọng để giúp khách hàng kiểm soát dự án tốt hơn và giảm tranh cãi khi bước vào giai đoạn sản xuất, lắp đặt.
1) BOQ thường được lập từ hồ sơ ở một mức độ chi tiết nhất định, nhưng hiện trường luôn có thêm biến số
Trong nhiều dự án, BOQ được xây dựng từ hồ sơ thiết kế hoặc hồ sơ mời thầu ở thời điểm mà chưa phải mọi chi tiết đều được chốt đến mức triển khai ngoài công trường. Điều đó có nghĩa là tuyến ống chính có thể đã rõ, nhưng các phụ kiện chuyển tiếp, vị trí xử lý giao cắt, cách treo đỡ, điều chỉnh theo trần kỹ thuật hoặc những điểm cần bám hiện trạng vẫn chưa thể hiện hết. Khi công trình chuyển sang giai đoạn shop drawing hoặc thi công thực tế, các chi tiết này mới bắt đầu lộ rõ. Đây là lý do khiến BOQ ban đầu và khối lượng thực tế có thể khác nhau dù không bên nào cố tình “làm lệch”.
Vì sao BOQ ống gió và thi công thực tế thường lệch nhau?
2) Phụ kiện và chi tiết phụ trợ là phần dễ tạo chênh lệch nhất
Nhiều người khi nhìn BOQ thường tập trung vào diện tích hoặc chiều dài tuyến ống, trong khi phần gây chênh lệch mạnh nhất lại nằm ở phụ kiện và các chi tiết đi kèm. Co, cút, chạc, chuyển tiếp, cửa thăm, damper, cửa gió, giá treo, vật tư liên kết và các đoạn xử lý tại vị trí đặc biệt đều có thể làm khối lượng thực tế tăng hoặc thay đổi đáng kể so với bóc tách sơ bộ. Nếu BOQ chỉ phản ánh phần thân ống ở mức khái quát, còn phần phụ kiện được tạm tính hoặc chưa bóc chi tiết, chênh lệch là điều gần như chắc chắn sẽ xảy ra khi bước vào thi công thật.
3) Điều kiện hiện trường là yếu tố mà BOQ trên giấy khó phản ánh đầy đủ
Một tuyến ống trên bản vẽ có thể đi rất đẹp, nhưng khi ra công trường lại gặp dầm, ống PCCC, máng cáp, hệ điện hoặc thay đổi từ các bộ môn khác. Khi đó, nhà thầu buộc phải xử lý lại một số đoạn tuyến, thay đổi phụ kiện hoặc điều chỉnh cách treo đỡ để phù hợp với hiện trạng. Những thay đổi này có thể không làm thay đổi bản chất của hệ thống, nhưng lại tác động trực tiếp đến khối lượng vật tư và thời gian triển khai. Đây là lý do khách hàng không nên chỉ dùng BOQ như một con số “đóng đinh”, mà nên xem nó là cơ sở ban đầu cần được rà lại khi công trình đi vào điều kiện thực tế.
Vì sao BOQ ống gió và thi công thực tế thường lệch nhau?
4) Trường Thành bóc tách và triển khai theo hướng bám sát thực tế hơn để giảm độ lệch
Điểm mạnh của Trường Thành là không chỉ nhìn BOQ ở góc độ khối lượng sơ bộ, mà luôn đặt nó trong mối liên hệ với bản vẽ triển khai và điều kiện thi công thực tế. Khi tiếp nhận hồ sơ, Trường Thành ưu tiên rà các khu vực nhạy cảm, những phần phụ kiện dễ thiếu, các điểm có khả năng phát sinh do hiện trường và phạm vi công việc mà khách hàng thực sự cần. Cách làm này không xóa bỏ hoàn toàn mọi chênh lệch giữa BOQ và thực tế, nhưng giúp độ lệch được kiểm soát tốt hơn, dễ giải thích hơn và ít gây áp lực hơn cho giai đoạn thi công, thanh toán hoặc nghiệm thu.
5) Chủ đầu tư và nhà thầu nên làm gì để hạn chế chênh lệch quá lớn?
Điều quan trọng nhất là làm rõ ngay từ đầu BOQ đang phản ánh ở mức độ nào: sơ bộ để dự toán, hay đã đủ để đặt gia công và triển khai. Ngoài ra, cần xác định rõ phần phụ kiện, phạm vi lắp đặt, phần treo đỡ, vật liệu hoàn thiện và các giả định hiện trường đang được dùng trong bóc tách. Khi làm việc với Trường Thành, khách hàng càng chia sẻ rõ bản vẽ, mức độ chốt của hồ sơ và điều kiện công trình thì quá trình bóc tách càng sát hơn. Đây là cách giúp BOQ trở thành công cụ quản lý dự án tốt hơn, thay vì là nguồn gốc của tranh cãi ở giai đoạn sau.
Liên hệ Trường Thành để được rà soát BOQ, bóc tách khối lượng ống gió sát thực tế hơn và giảm rủi ro phát sinh khi bước vào giai đoạn gia công, lắp đặt.
