Trong các hệ thống điều hòa không khí và thông gió công nghiệp, tiêu chuẩn độ kín ống gió là một trong những chỉ số kỹ thuật khắt khe nhưng thường bị bỏ qua trong giai đoạn lắp đặt thô. Một tuyến ống bị rò rỉ không chỉ làm giảm lưu lượng gió cấp đến các phòng chức năng, khiến hệ thống mất cân bằng, mà còn bắt buộc quạt AHU/FCU phải tăng công suất hoạt động để bù đắp lượng khí thất thoát. Điều này trực tiếp làm hóa đơn tiền điện của nhà máy hoặc tòa nhà tăng vọt theo thời gian. Việc hiểu và áp dụng đúng các tiêu chuẩn thử kín sẽ giúp khẳng định chất lượng thi công của nhà thầu và bảo vệ ngân sách vận hành của chủ đầu tư.
1) Phân hạng độ kín ống gió theo tiêu chuẩn quốc tế (Class A, B, C, D)
Theo các tiêu chuẩn HVAC phổ biến trên thế giới như SMACNA hay DW144, độ kín của hệ thống đường ống được chia làm các cấp độ (Class) dựa trên áp suất làm việc thực tế. Hệ thống áp suất thấp thường áp dụng Class A, cho phép mức rò rỉ cao hơn một chút ở các mối nối mí. Trong khi đó, các hệ thống áp suất trung bình và cao, hoặc các tuyến ống hút khí độc, phòng sạch bắt buộc phải đạt Class B, Class C hoặc thậm chí là Class D. Việc lựa chọn phân hạng độ kín ngay từ khâu thiết kế giúp xưởng gia công xác định được phương án làm kín mối nối dọc bằng silicon, gioăng cao su cao cấp hay chạy mastic chuyên dụng.
Tiêu chuẩn độ kín ống gió HVAC và phương pháp thử nghiệm thực tế
2) Tác hại dây chuyền khi hệ thống ống gió bị tổn thất lưu lượng do rò rỉ
Khi một tuyến ống bị hở mí hoặc lỏng gioăng tại các mặt bích mạ kẽm, không khí lạnh hoặc khí tươi sẽ thất thoát ra các khu vực không gian trần kỹ thuật. Hệ lụy là các miệng gió khuếch tán trong phòng không nhận đủ lưu lượng thiết kế, dẫn đến hiện tượng phòng không đủ mát hoặc bí khí. Để xử lý, kỹ sư vận hành thường chọn giải pháp tăng tốc độ quạt bằng biến tần VSD. Việc tăng áp suất tuyến ống để bù lưu lượng sẽ tạo ra một vòng lặp luẩn quẩn: Áp suất càng cao thì lượng khí rò rỉ tại các điểm hở càng mạnh, quạt càng chạy quá tải và tiếng ồn khí động học trên trần càng lớn.
3) Các vật liệu làm kín chuyên dụng: Mặt bích, gioăng và keo Mastic
Để đảm bảo đạt tiêu chuẩn độ kín cao nhất, quy trình sản xuất và lắp đặt phụ kiện ống gió phải kiểm soát chặt chẽ vật liệu làm kín. Tại các vị trí liên kết mặt bích (bích TDC, bích vê tay hay bích V), bắt buộc phải dán gioăng cao su xốp có độ đàn hồi tốt và không bị lão hóa theo thời gian. Sau khi siết bu lông góc và kẹp bích, thợ thi công cần quét một lớp keo mastic hoặc silicon chuyên dụng dọc theo các góc mí ghép và khe hở chân cổ ống. Sự cẩn thận trong từng chi tiết nhỏ này quyết định đến việc tuyến ống có vượt qua được bài test áp suất khắt khe sau này hay không.
4) Quy trình thử kín ống gió ngoài hiện trường bằng thiết bị đo áp chuyên dụng
Quy trình thử kín (Duct Leakage Testing) thường được tiến hành theo phương pháp chọn mẫu xác suất hoặc thử nghiệm toàn bộ với các tuyến ống quan trọng. Kỹ sư sẽ cô lập phân đoạn ống cần kiểm tra bằng các tấm xốp kín, sau đó kết nối với máy thử kín chuyên dụng bao gồm một quạt thổi, đồng hồ đo lưu lượng rò rỉ và đồng hồ đo áp suất tĩnh. Máy sẽ bơm không khí vào đường ống cho đến khi áp suất đạt đúng mức áp suất làm việc thiết kế. Lượng không khí rò rỉ ghi nhận trên máy (lít/giây trên mỗi m2 bề mặt ống) sẽ được đối chiếu với biểu đồ tiêu chuẩn để kết luận hệ thống có đạt Class yêu cầu hay không.
Tiêu chuẩn độ kín ống gió HVAC và phương pháp thử nghiệm thực tế
5) Checklist bàn giao hồ sơ thử nghiệm độ kín đường ống cho Ban quản lý
Một bộ hồ sơ nghiệm thu hệ thống thông gió hoàn chỉnh không thể thiếu biên bản thử kín đường ống. Biên bản này cần ghi rõ: Vị trí phân đoạn ống thử nghiệm, diện tích bề mặt ống, áp suất thử thực tế, lưu lượng rò rỉ tối đa cho phép theo tiêu chuẩn và kết quả đo đạc thực tế tại hiện trường. Việc lưu trữ đầy đủ hồ sơ dry-run độ kín giúp nhà thầu dễ dàng hoàn thiện thủ tục TAB (Cân chỉnh hệ thống), đồng thời tạo niềm tin tuyệt đối với chủ đầu tư về năng lực quản lý chất lượng cơ điện của doanh nghiệp.
Liên hệ Trường Thành để được tư vấn giải pháp gia công ống gió đạt chuẩn độ kín cao và hỗ trợ kỹ thuật thử nghiệm tại công trường!
